Wplatając nadzieję w keringkam

KUALA LUMPUR: Misteryczne rękodzieło zdawało się być odległym światem od życia, jakie znał Fizal Yussop, gdy trafił do szkoły Henry'ego Gurneya w Puncak Borneo w Kuchingu. Jednak, jak się okazało, to właśnie tam stało się ono dla niego niespodziewanym źródłem sensu i kierunku.

Fizal zetknął się z keringkam – formą haftu wykonywanego żmudnie metaliczną nicią – podczas rehabilitacji w szkole Henry'ego Gurneya. Instytucja ta jest częścią malezyjskiej sieci ośrodków resocjalizacji i rehabilitacji dla młodocianych przestępców w wieku od 14 do 21 lat.

Oprócz edukacji i szkolenia zawodowego mieszkańcy mają możliwość nabywania umiejętności, które mogą pomóc im odbudować życie po opuszczeniu placówki. Dla Fizala ta szansa przybrała postać igły i nici.

„Na początku nie miałem pojęcia, czym jest keringkam. Ale kiedy dostałem szansę, żeby się tego nauczyć, byłem bardzo szczęśliwy i stopniowo rozwinąłem do tego pasję" – powiedział agencji Bernama.

Znana z misternych motywów i delikatnego wykonania technika wymaga niezwykłej cierpliwości i precyzji. Nie trzeba dodawać, że Fizal nie opanował jej z dnia na dzień.

Dziewiąty spośród 14 rodzeństwa z Kampung Semariang w Kuchingu przyznał, że zdarzały się chwile, gdy niemal się poddawał, szczególnie przy pracy nad bardziej złożonymi motywami, takimi jak hibiskus.

Mimo to wytrwał. Od maja 2023 roku do lutego 2025 roku spędził niezliczone godziny na nauce tej sztuki, powoli budując umiejętności potrzebne do tworzenia prac, których ukończenie może zająć nawet miesiąc.

Po drodze rękodzieło zaczęło kształtować coś więcej niż tylko jego technikę hafciarską: nauczyło go cierpliwości i dyscypliny, jednocześnie wzmacniając jego pewność siebie.

„Kiedy widzę ukończoną pracę, czuję się niesamowicie szczęśliwy. To motywuje mnie do poważniejszego rozwijania tego zainteresowania" – powiedział.

Po opuszczeniu szkoły Henry'ego Gurneya w grudniu Fizal kontynuował swoją drogę dzięki programowi Aspire organizowanemu przez Brooke Museums przy wsparciu Yayasan Hasanah.

Program pozwolił mu dalej rozwijać umiejętności, dając jednocześnie odwagę do myślenia o przyszłości, w tym o tym, jak pewnego dnia mógłby pomagać utrzymać swoją rodzinę.

Jego historia jest również częścią szerszych wysiłków na rzecz zachowania keringkam – tradycyjnej formy sztuki, której grono praktyków kurczyło się przez lata.

Według Sallizy Sideni z Brooke Museums obawy o przyszłość keringkam pojawiły się po raz pierwszy, gdy badacze odkryli, że większość hafciarek jest w podeszłym wieku.

„W 2016 roku odkryliśmy, że tylko jedna hafciarka keringkam miała poniżej 30 lat, podczas gdy pozostałe miały około 70 lat. Jeśli młode pokolenie nie zostanie włączone, jak ta forma sztuki ma przetrwać?"

Aby zaradzić temu problemowi, wprowadzono programy obejmujące uczniów ze szkoły Henry'ego Gurneya, Sekolah Tunas Bakti i Taman Seri Puteri w Sarawaku.

Uczestnicy uczą się nie tylko tradycyjnych technik haftu, ale są też zapoznawani z umiejętnościami przedsiębiorczości i otrzymują podstawowy sprzęt, który może pomóc im zarabiać po ukończeniu rehabilitacji.

Nurin Marini Ramlan, kierownik działu sztuki i przestrzeni publicznych Yayasan Hasanah, powiedziała, że inicjatywa ta pokazała, jak zachowanie dziedzictwa kulturowego może iść w parze z rozwojem osobistym.

Dla uczestników program oferuje możliwość rozwijania dyscypliny, poczucia własnej wartości i praktycznych umiejętności. Dla keringkam stanowi nadzieję, że ta licząca setki lat sztuka rękodzielnicza nadal znajdzie swoje miejsce w młodych rękach.