W pierwszych latach wojny rosyjsko-ukraińskiej państwa europejskie bardzo chętnie przyjmowały ukraińskich uchodźców i wszystkich uciekających przed masakrą i chaosem, jednak teraz, w piątym roku konfliktu, ogólne nastroje wśród społeczeństw i rządów UE ulegają zmianie.

Szwajcaria, niegdyś okrzyknięta najbardziej neutralnym państwem Europy – i jednym z najbardziej „przyjaznych" krajów dla osób ubiegających się o azyl – rozważa zmianę polityki, która wykluczyłaby ukraińskich mężczyzn w wieku wojskowym z ochrony przysługującej uchodźcom.

Szwajcarska Rada Federalna ogłosiła w piątek w oświadczeniu, że rozpoczęła konsultacje w sprawie statusu prawnego około 66 000 obywateli Ukrainy, którzy uciekli do Szwajcarii po wybuchu konfliktu.

Pomoc socjalna i ochrona uchodźców są w Szwajcarii bardzo dobre – osoby objęte ochroną otrzymują podstawowe artykuły pierwszej potrzeby oraz wypłaty rządowe, a nawet mogą swobodnie podróżować do i z kraju.

Na razie oczekuje się, że ochrona zostanie rozszerzona na Ukraińców przebywających w kraju, jednak pojawiają się nowe głosy o cofnięciu tego statusu mężczyznom w wieku wojskowym w momencie, gdy ukraińskie wojsko nadal boryka się z poważnym niedoborem siły roboczej:

W odniesieniu konkretnie do mężczyzn w wieku bojowym rząd rozważa „możliwe przyszłe ograniczenia dla ukraińskich mężczyzn podlegających poborowi" – głosi nowe oświadczenie.

„Wynika to z faktu, że UE rozważa obecnie przedłużenie tymczasowej ochrony z możliwym ograniczeniem dla tych mężczyzn" – wyjaśniła Rada Federalna. Ostateczna decyzja może zapaść do końca lata, jednak mówi się, że opór polityczny narasta.

Należy pamiętać, że cofnięcie statusu ochronnego to coś, o co sam rząd Zełenskiego od dawna prosił zachodnich sojuszników. Chce szybkiego powrotu mężczyzn w wieku wojskowym w momencie, gdy ukraińscy rekruterzy uciekają się do brutalnych metod, ścigając osoby uznawane za uchylające się od poboru.

Komisarz UE ds. migracji Magnus Brunner potwierdził również: „To jest również to, o co proszą nas Ukraińcy" – komentując kwestię zaprzestania rozszerzania ochrony na ukraińskich mężczyzn w państwach UE.

Na razie nie przewiduje się większych zmian politycznych, jednak w miarę jak wojna trwa, ton rozmów wśród wielu europejskich urzędników uległ zmianie. Waszyngton w szczególności podkreślał, że ludność Ukrainy musi sama stanąć w swojej obronie, i wywierał silną presję na Kijów, by obniżył obowiązkowy wiek poboru.